GÜÇLENDİRME YÖNTEMLERİNE İLİŞKİN TASARIM, HESAP VE YAPIM ESASLARI TASLAĞI YAYINLANDI

1. Kapsam ve Amaç

• TBDY 2018 (Bölüm 15): Bu yönetmelik, mevcut binaların deprem güvenliğinin belirlenmesi (değerlendirme) ve güçlendirme kararı alınması durumunda yapılacak analizlerin (doğrusal veya doğrusal olmayan yöntemler) çerçevesini çizer. Temel amacı, binanın performans düzeyini (Örn: Kontrollü Hasar, Göçmenin Önlenmesi) belirlemektir.

• Güçlendirme Esasları Taslağı: Bu taslak, TBDY 2018'e tamamlayıcı bir nitelik taşır ve performans analizi sonucunda güçlendirilmesine karar verilen binalar için tasarım, hesap ve yapım (uygulama) esaslarına odaklanır. Özellikle "deprem hasarı bulunmayan mevcut binaların güçlendirilmesi" ifadesiyle kapsamını netleştirir.

2. Deprem Yer Hareketi Düzeyleri ve Performans Hedefleri

TBDY 2018'de standart olarak tanımlanan dört deprem düzeyi (DD-1, DD-2, DD-3, DD-4) bulunur. Taslak yönetmelik ise güçlendirme projelerine özgü ek deprem düzeyleri tanımlamaktadır:

• TBDY 2018: 50 yılda aşılma olasılığı %2 (DD-1), %10 (DD-2), %50 (DD-3) ve %68 (DD-4) olan standart deprem düzeylerini kullanır.

• Taslak Yönetmelik: TBDY'deki düzeylere ek olarak, güçlendirme tasarımında kullanılmak üzere DD-G1 (50 yılda aşılma olasılığı %5, tekrarlanma periyodu 975 yıl) ve DD-G2 (50 yılda aşılma olasılığı %20, tekrarlanma periyodu 225 yıl) düzeylerini tanımlar. Bu, güçlendirme projelerinde maliyet-etkinlik dengesini sağlamak için daha esnek performans hedefleri belirlenebilmesine olanak tanır.

3. Güçlendirme Yöntemleri ve Teknik Detaylar

Taslak yönetmelik, TBDY 2018'e kıyasla güçlendirme tekniklerinin uygulanma yöntemleri konusunda çok daha detaylıdır.

• Betonarme Mantolama:

  • TBDY 2018: Mantolama hesaplarında kullanılacak donatı ve beton modellerine (Sargılı beton modeli vb.) odaklanır.

  • Taslak: Mantolamanın "Süreksiz" (sadece süneklik artırma) veya "Sürekli" (dayanım artırma) olarak nasıl yapılacağı, ankraj derinlikleri, yüzey pürüzlendirme şartları (en az 5 mm) gibi spesifik yapım kurallarını içerir.

• Lifli Polimer (FRP/Karbon Elyaf):

  • TBDY 2018: Ek 15B'de LP ile sargılanan kolonların dayanım ve süneklik artışının hesabına odaklanır.

  • Taslak: LP uygulamalarını çok daha geniş kapsamda ele alır (Bölüm 4.3). Sadece sargılama değil, kesme dayanımı artırımı, kolon-kiriş birleşim bölgesi güçlendirmesi, dolgu duvar güçlendirmesi ve ankraj sistemleri gibi konularda detaylı uygulama esasları verir.

• Dıştan Güçlendirme:

  • Taslak: Bina içine girmeden, binanın dış cephesine eklenen çerçevelerle yapılan güçlendirme (Dıştan Güçlendirme) için özel bir bölüm (Bölüm 4.4) ayırmıştır. Bu yöntemin analiz ve tasarım kuralları detaylandırılmıştır.

4. Süreç Yönetimi ve Kalite Kontrol

• Yol Haritası: Taslak yönetmelik, mevcut bir binanın güçlendirme sürecini "Karar Aşaması", "Analiz" ve "Uygulama" olarak adım adım gösteren bir Yol Haritası (Ek 2C) sunar. Bu tür bir süreç akış şeması TBDY 2018'de bulunmamaktadır.

• Kalite Kontrol (Bölüm 12): Taslak, güçlendirme projelerinde kullanılacak malzemelerin (beton, çelik, epoksi, FRP vb.) denetimi, yüzey hazırlığı kontrolleri ve çekip koparma (pull-off) deneyleri gibi yerinde kalite kontrol işlemlerini zorunlu kılan kapsamlı bir bölüme sahiptir. TBDY 2018 bu konulara genel atıflar yaparken, Taslak yönetmelik bunları projenin bir parçası haline getirir.